Το μικρό αφεντικό |Ποιος είναι ο κυρίαρχος στο σπίτι;

«Όχι, όχι. Κασόλου ζε σα κάνω αυτό που μου λες. Ζε μ’αρέσει η σούπα. Να μου φτιάτσις άλλο φαζητό. Τώλα!», ούρλιαζε πριν από μερικές εβδομάδες ο Τίμος στη μαμά του. Μια μαμά που τρέχει να ικανοποιήσει τις επιθυμίες του, οι οποίες από όταν γεννήθηκε -με μεγάλη δυσκολία- ισοδυναμούν με διαταγές!

Ο 4χρονος πιτσιρικάς έχει πιάσει το νόημα της ζωής από πολύ μικρός και κάνει ότι μπορεί για να δείξει σε όλους ποιος είναι το αφεντικό. Και δεν τα καταφέρνει καθόλου άσχημα, εάν αναλογιστεί κανείς πως η μαμά του, η 42χρονη Μαρία λίγο μετά το περιστατικό, του έφτιαξε μια νοστιμότατη μακαρονάδα «για να φάει το πουλάκι μου που είναι νηστικό όλη μέρα».

Η φίλη μου η Μαρία, εγώ και σχεδόν όλες οι μαμάδες που γνωρίζω, συχνά-πυκνά χάνουμε τη μάχη του αρχηγού στο σπίτι. Η καθεμία για παρόμοιους ή διαφορετικούς λόγους, παραχωρεί πολύτιμα εδάφη στο πιτσιρίκι της και όταν αποφασίσει ότι τα θέλει πίσω, η χώρα που λέγεται σπίτι βρίσκεται υπό κάποιου άλλου την κατοχή. Και πώς παίρνεις πίσω ότι σου ανήκει;
«Με πολύ δουλειά!», λέει η κλινική ψυχολόγους-παιδοψυχολόγος κα Σόνια Κατσαϊτη, προσθέτοντας ότι συχνά οι γονείς που καταπιέστηκαν από τους δικούς τους γονείς επιλέγουν τον ίδιο δρόμο ή τον εντελώς αντίθετο.

«Όμως και οι δυο συμπεριφορές των άκρων στηρίζονται στο φόβο από διαφορετική πλευρά. Ο αυστηρός τρόπος διαπαιδαγώγησης κάνει το παιδί να φοβάται ότι εάν δεν υπακούσει θα χάσει την αγάπη του μπαμπά και της μαμάς. Στον ενδοτικό τρόπο διαπαιδαγώγησης οι γονείς κάνουν ότι θέλει το παιδί, γιατί θέλουν στα μάτια του απλώς να είναι οι καλύτεροι στον κόσμο», μας εξηγεί η κα Κατσαϊτη.

Girl standing in doorway of kitchen, arms folded, woman standing behind, arms extended.

Πότε χάνουμε το παιχνίδι;

Ο σύγχρονος γονιός τρέχει από το πρωί ως το βράδυ, ακόμα κι όταν δε δουλεύει. Κι επειδή είναι πιο μορφωμένος από τις προηγούμενες γενιές γονιών, χρησιμοποιεί περισσότερο το διάλογο, ξέρει να κάνει υπομονή, δίνει στο παιδί τη δυνατότητα επιλογών, γιατί δε θέλει το παιδί του «να φοβάται να μιλήσει ή να νιώθει ότι το υποτιμούν». Σε αυτό το σημείο και μετά από λάθους χειρισμούς «οι γονείς εμφανίζουν αδυναμία να βάλουν τα πολύτιμα και από αρκετούς παρεξηγημένα όρια, αλλά και να βοηθήσουν το παιδί τους να καταλάβει ότι η συμπεριφορά του είναι ανάρμοστη».

Μετά από το διάλογο «και τις πολλές ευγενικές παρατηρήσεις, εάν το παιδί εξακολουθεί να κάνει τα ίδια, αρχίζει η δωροδοκία», λέει η κλινική ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, υπογραμμίζοντας πως ειδικά στην αρχή το ‘κόλπο’ πιάνει, αλλά όχι όμως για πολύ.

«Τότε ο γονιός και το παιδί αρχίζουν να τραβούν το σχοινί. Τραβούν πολύ και οι δυο πλευρές, μέχρι που η μία κουράζεται από την ένταση και αποφασίζει να χαλαρώσει λίγο το σχοινί. Συνήθως αυτή είναι του γονιού, που δεν αντέχει να βλέπει το πιτσιρίκι του να χτυπιέται από το κλάμα, να ουρλιάζει και να πέφτει στο πάτωμα με κίνδυνο να χτυπήσει».

Στην καρδιά του παιδιού δυνάστη

Μετά από κάθε τέτοιο περιστατικό το παιδί μαθαίνει ότι όταν διεκδικεί με αυτό τον τρόπο, στο τέλος παίρνει αυτό που θέλει. Αρκεί να βρει το όριο του μπαμπά και της μαμάς την κατάλληλη χρονική στιγμή. Εξάλλου, αφού κανείς δεν το βοηθάει να κατανοήσει για ποιο λόγο συμπεριφέρεται έτσι, θεωρεί ότι καλύτερα να έχει κακή συμπεριφορά μια και αυτή το οδηγεί στα θέλω του!

Εκείνο που το μπερδεύει ακόμα περισσότερο, όμως, είναι η περίεργη συμπεριφορά του μπαμπά και της μαμάς. «Τη μια του δίνουν ότι θέλει και την άλλη του απαγορεύουν ή το απειλούν ότι θα του απαγορεύσουν τα πάντα. Του ζητούν να μιλήσουν και όταν αυτό δε συνεργαστεί αρχίζουν τις φωνές και τις απειλές. Και μετά συνήθως υποχωρούν», λέει η κα. Κατσαϊτη που πιστεύει ότι τα παιδιά χάνονται με αυτό το μπρος-πίσω των γονιών στη διαπαιδαγώγησή τους.

Μάλιστα σημειώνει ότι έχει παρατηρηθεί πως παιδιά που έχουν πάρει τον έλεγχο του σπιτιού στα χέρια τους, έχουν οργανωμένο σχέδιο για το πώς θα πετυχαίνουν αυτό που θέλουν. «Το δυσάρεστο είναι ότι κάποια από αυτά προτιμούν να υποστούν σωματική τιμωρία καθώς γνωρίζουν πως είναι το τελευταίο στάδιο πριν την υποχώρηση των γονιών και πιέζουν προς εκείνη την κατεύθυνση τα όρια» προσθέτει, περιγράφοντας τον τύπο του παιδιού που αδιαφορεί για τον πόνο, μια και αυτός στη συνέχεια φέρνει τη χαρά!

Boy confronts his mother

Κάνοντας παρέα με τη λογική

  • Προφανώς και υπάρχει τρόπος για να κατανοήσει το πιτσιρίκι μας ποιος είναι ο ενήλικος μέσα στο σπίτι. Ακολουθώντας τα βήματα που μας προτείνει η κα. Κατσαϊτη ίσως δούμε διαφορά. Σε κάθε περίπτωση δεν αποκλείουμε το ενδεχόμενο να ζητήσουμε βοήθεια από κάποιον ειδικό.
  • Ο-Ρ-Ι-Α. Με μόλις τέσσερα γράμματα, η λέξη αυτή κρύβει το μυστικό που θα μας απαλλάξει από την καταδυνάστευση. Τα παιδιά χρειάζονται καθοδήγηση. Είναι επικίνδυνο να τα αφήνουμε ανεξέλεγκτα. Όσο δύσκολο κι αν είναι, πρέπει να το κάνουμε. Και ας μη βάλουμε όρια άρνησης και κακίας. Αναζητούμε όρια που θα κάνουν την αγάπη μας προφανή και θα ενισχύσουν τα επιχειρήματά μας.
  • Τέλος οι φωνές. Δε χρειάζεται να μας ακούνε δυο τετράγωνα παρακάτω. Αρκεί να έχουμε σταθερό τόνο στη φωνή μας. Ακουμπάμε το παιδί μας, το κοιτάμε στα μάτια και το κάνουμε να καταλάβει πως θα μείνει εκεί μέχρι να συμφωνήσει ότι θα συμπεριφερθεί σωστά. Μόνο εάν ξέρει ότι σοβαρολογούμε, θα συμβιβαστεί και θα σκεφτεί.
  • Καμιά φορά η συμπεριφορά σχετίζεται με τις ανάγκες των παιδιών μας. Δεν τσιρίζουν πάντα επειδή απλώς θέλουν ένα παιχνίδι. Να σκεφτούμε πως ίσως φωνάζουν, γιατί έχουν ανάγκη την προσοχή μας έστω και μέσα από το θυμό τους. Εάν λοιπόν ικανοποιήσουμε την ανάγκη, όχι εκείνη τη δεδομένη στιγμή αλλά λίγο αργότερα και μέσα από μια άλλη διαδικασία, ώστε να μη φανεί σαν υποχώρηση;
  • Τι θα λέγατε για λίγα λεπτά συζήτησης, κάθε μέρα, όσον αφορά στα συναισθήματα του παιδιού και τα δικά μας; Ορίζουμε μια συγκεκριμένη ώρα της ημέρας και συζητάμε όλα αυτά που μας απασχολούν κι αυτά που μας έκαναν να υιοθετήσουμε κακές συμπεριφορές.
  • Οι ενοχές κάνουν παρέα στους γονείς μέχρι το τέλος της ζωής τους. Αυτό, όμως, δεν πρέπει να σημαίνει ότι θα υποχωρούμε κάθε φορά που έχουν μια απαίτηση. Καλό είναι να θυμόμαστε ότι κανείς δεν είναι τέλειος και να ζητάμε συγγνώμη από τα παιδιά μας όταν χρειάζεται.
  • Έχουμε αυτιά και μάτια ανοιχτά για να δούμε τι απασχολεί το παιδί μας. Το να είμαστε κοντά του είναι το καλύτερο φάρμακο για κάθε «άρρωστη και ενοχλητική» συμπεριφορά του παιδιού μας. Τα παιδιά μαθαίνουν να πειθαρχούν γιατί θέλουν να κάνουν το σωστό, αποφεύγοντας να αντιδράσουν στην αυστηρή συμπεριφορά μας ή να εκμεταλλευτούν την αδυναμία που τους έχουμε.

www.parentsmag.gr

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *